PSYCHIKA - Pracownia Psychoterapii i Psychoedukacji

PSYCHIKA - Pracownia Psychoterapii i Psychoedukacji

Strona Pracowni Psychoterapii i Psychoedukacji

SAMOBÓJSTWO



W Polsce na każde 100 000 ludzi ok. 15 popełnia samobójstwo. Kobiety częściej próbują je popełnić, mężczyźni zaś częściej je dokonują. Sposób popełnienia samobójstwa różni się w zależności od płci. Kobiety wybierają bardziej "estetyczne" rodzaje śmierci (np. otrucie lekami, gazem), mężczyźni zaś bardziej gwałtowne, jak na przykład rzucenie się pod koła pojazdu, czy skok z wysokości.

W dużym procencie samobójstwa są związane z zaburzeniami psychicznymi. Najczęściej popełniają samobójstwo osoby cierpiące na depresję, schizofrenię i alkoholizm.
Niekiedy społeczeństwo stwarza warunki i okoliczności sprzyjające popełnieniu samobójstwa. Wyróżnia się trzy powody popełnienia samobójstwa: przeciwko społeczeństwu (samobójstwo egoistyczne), dla dobra społeczeństwa (samobójstwo altruistyczne) i samobójstwo dokonywane w momentach kryzysowych (tzw. samobójstwo anomiczne).

Czynniki ryzyka popełnienia samobójstwa:

  • pora roku: wiosna i jesień;
  • dni tygodnia: poniedziałek i wtorek;
  • wiek powyżej 45 r.ż.;
  • płeć męska;
  • rozwód lub owdowienie;
  • osamotnienie;
  • zła sytuacja materialna;
  • utrata pracy;
  • samobójstwo wśród osób bliskich;
  • przewlekłe choroby somatyczne;
  • przewlekłe bóle;
  • nieuleczalne choroby;
  • sygnały samobójstwa;
  • złowieszczy spokój;
  • depresja o ciężkim nasileniu, z poczuciem winy, niską samooceną, lękiem, bezsennością i myślami samobójczymi;
  • nadużywanie alkoholu;
  • schizofrenia zwłaszcza z omamami słuchowymi rozkazującymi;
  • zaburzenia osobowości.


Zespół charakterystycznych zachowań dla osoby mającej popełnić samobójstwo zwany jest zespołem presuicydalnym.

Człowiek chory na depresję i planujący samobójstwo może zdecydować się na zabicie bliskich. U chorego motywem może być chęć chronienia ich przed sytuacją bez wyjścia, nieszczęściem i cierpieniem, także przed prześladowaniem, aresztowaniem i innym zagrożeniem.

Zamiary samobójcze, zwłaszcza u człowieka z czynnikami ryzyka samobójstwa, nie mogą być lekceważone. Otoczenie takiego człowieka powinno skłonić go do niezwłocznego skontaktowania się z psychiatrą lub psychologiem. Nie powinno się takiej osoby pozostawiać w samotności, należy zabezpieczyć dostęp do trucizn, leków i innych narzędzi samobójczych. Jeżeli chory człowiek z zagrożeniem samobójstwem nie wyraża zgody na hospitalizację może być przyjęty na leczenie psychiatryczne bez zgody. Pozwala na to Ustawa o Ochronie Zdrowia Psychicznego z 19.08.1994 r. Ważną rolę w zapobieganiu samobójstwom odgrywają także telefony zaufania.


Oprac. lekarz psychiatra Marek Krzystanek
Hasło udostępnione przez serwis Poradnik Medyczny

Za: Instytutem Psychologii Zdrowia